Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω  

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

ύπνος

     ίpnos    
sleep

     σλίιπ    

Ερμηνεία:

Ο ύπνος ορίζεται ως μια φυσική περιοδική κατάσταση ηρεμίας, στην οποία τα μάτια παραμένουν κλειστά και η συνείδηση καταργείται εντελώς ή μερικώς, έτσι ώστε να υπάρχει μείωση της σωματικής κίνησης και ανταπόκριση σε εξωτερικά ερεθίσματα. 

Ωστόσο, μια σημαντική πτυχή του ύπνου, σε αντίθεση με το κώμα ή την αναισθησία, είναι ότι πρέπει να είναι εύκολα και άμεσα αναστρέψιμος. Ενώ όλοι βιώνουν ύπνο, 2500 χρόνια έρευνας από τον Αλκμαίονα (5ος π.Χ αιώνας),  τον Ιπποκράτη ( Κως 460 π.Χ –Λαρισα 377 π.Χ.) και τον Αριστοτέλη ( 384 π.Χ. - 322 π.Χ.) κανείς μέχρι σήμερα δεν έδωσε σαφή απάντηση στο ερώτημα «γιατί πρέπει να κοιμηθούμε;». 

Για να απαντήσουμε τελικά σε αυτή την ερώτηση, οι σημερινές προσπάθειες έρευνας στον ύπνο επικεντρώνονται κατά κύριο λόγο στην κατανόηση του πώς ρυθμίζεται ο ύπνος

Ο ύπνος είναι μια διαδικασία κοινή για όλο το ζωικό βασίλειο. 

Η αϋπνία έχει τεράστιο αντίκτυπο στην ανθρώπινη φυσιολογία και συνδέεται συνήθως με μεταβολικές διαταραχές  (παχυσαρκία και διαβήτη), καρδιαγγειακές παθήσεις (υπέρταση) και ψυχικές διαταραχές (άγχος και κατάθλιψη). 

Επιπλέον, η αϋπνία έχει επίσης πρόσφατα συσχετιστεί με νευροεκφυλιστικές ασθένειες όπως η νόσος του Alzheimer [1], ενώ  μελέτες σε μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες  έδειξαν

ότι τα άτομα που κοιμούνται 5  ώρες ή λιγότεροι και τα άτομα που κοιμούνται πάνω από 9 ώρες) ζουν λιγότερο από τους ανθρώπους που κοιμούνται από 6 έως 8 ώρες κάθε βράδυ [2, 3, 4].

Η λήψη ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος ατόμων κατά τη διάρκεια του ύπνου τους  απέδειξε ότι υπάρχουν  δύο διαφορετικά στάδια που χαρακτηρίζουν τον ύπνο, ήτοι:

Α. Ο ύπνος ΝREM [non-rapid eye movemen]t (κινήσεις των οφθαλμικών βολβών αγρυπνίας), που καμιά φορά  ονομάζεται και ο ύπνος αργού κύματος και

Β, Ο ύπνος ταχείας κίνησης των ματιών ( rapid eye movement, REM) ή ο παράδοξος ύπνος. Ο ύπνος NREM χαρακτηρίζεται από αργές αλλά σχετικά υψηλές ταλαντώσεις, ενώ ο ύπνος REM εμφανίζει ένα EEG με υψηλότερη συχνότητα αλλά χαμηλότερο πλάτος, παρόμοιο με (αλλά διακριτό από) αυτό της εγρήγορσης.

Βασική  λειτουργία του ύπνου είναι το  να επιτρέπει στο ανθρώπινο σώμα να αποκαθίσταται και να αυτοϊάται. Είναι ιδιαίτερα σημαντικός ο ύπνος για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας του   ανοσοποιητικού  συστήματος και για την αποφυγή    των μεταβολικών και καρδιοκυκλοφορικών διαταραχών  που σχετίζονται με την αϋπνία. 

Ο ύπνος επίσης είναι  απαραίτητος για την ομαλή λειτουργία του εγκεφάλου και μερικές διαδικασίες παγίωσης της μνήμης [5] και ενδεχομένως για την  αποτοξίνωση του εγκεφάλου [6, 7].

Η συμμετοχή του ψευδαργύρου στη ρύθμιση του ύπνου

 Ενώ ο ψευδάργυρος είναι γνωστό ότι είναι σημαντικός για πολλές βιολογικές διεργασίες σε ζώα σε μοριακό και φυσιολογικό επίπεδο, νέα στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί επίσης να εμπλέκεται στη ρύθμιση του ύπνου. Πρόσφατη έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η συγκέντρωση στον ορό ψευδαργύρου ποικίλλει ανάλογα με την ποσότητα του ύπνου, ενώ  ο ψευδάργυρος όταν χορηγείται από το στόμα αυξάνει την ποσότητα και την ποιότητα του ύπνου σε ποντίκια και ανθρώπους [8]

Με τις έρευνες των Xiaopeng Ji, Jianghong Liu  βρέθηκε ότι οι επαρκείς συγκεντρώσεις  ψευδαργύρου στον ανθρώπινο οργανισμό σχετίζονται με την καλή ποιότητα του ύπνου, ανάλογα με το στάδιο ανάπτυξης ενός παιδιού [9].

Η πλούσια διατροφή σε ψευδάργυρο υγιών ατόμων  βελτιώνει το λανθάνοντα χρόνο έλευσης του ύπνου καθώς και την αίσθηση επάρκειας ύπνου [10].

Σε μια διπλή-τυφλή, τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη που έγινε σε νοσηλεύτριες εντατικής μονάδας θεραπείας  ερευνήθηκε η ποιότητα του ύπνου τους. Στο τέλος της  μελέτης βρέθηκε  ότι, στις νοσηλεύτριες στις οποίες  χορηγήθηκε συμπληρωματικά ψευδάργυρος τα επίπεδα του ψευδαργύρου στο αίμα τους ήταν σημαντικά υψηλότερα συγκριτικά με τα επίπεδα των νοσηλευτριών που χρησιμοποιήθηκαν ως μάρτυρες και ότι οι νοσηλεύτριες με τα ανεβασμένα επίπεδα ψευδαργύρου είχαν καλύτερη ποιότητα ύπνου και λανθάνουσα περίοδο ύπνου [11].

Ο ψευδάργυρος και ο χαλκός είναι απαραίτητα διατροφικά ιχνοστοιχεία που συμμετέχουν σε πολυάριθμες μεταβολικές αντιδράσεις. Επίσης αυτά τα δύο ιχνοστοιχεία  είναι ανταγωνιστές  του Ν-μεθυλ-D-ασπαρτικού γλουταμικού υποδοχέα [N-methyl-D-aspartateglutamate (NMDA) receptor] στο κεντρικό νευρικό σύστημα, που μεσολαβεί για τη δημιουργία της ψυχικής διάθεσης, της γνωσίας, της αντίληψης του πόνου και του ύπνου.

Σε μια συγχρονική μελέτη [cross-sectional study] που έγινε σε 126 ενήλικες γυναίκες  βρέθηκε ότι η αναλογία του Zn/Cu καθώς και τα επίπεδα του  Zn ή  του Cu στον ορό και τις τρίχες των γυναικών   μπορεί να επηρεάσει τη  διάρκεια του ύπνου

Η αύξηση της αναλογίας  Zn/Cu στον ορό και στις τρίχες σχετιζόταν με αυξημένη διάρκεια  του ύπνου, ενώ οι ώρες ύπνου όσων είχαν αυξημένα επίπεδα χαλκού βρέθηκαν μειωμένες [12].

Συμπληρωματική χορήγηση ψευδαργύρου στα άτομα με δυσχέρεια έλευσης ύπνου κακή ποιότητα ύπνου

Αν κάποιο άτομο έχει αϋπνίες ή παραπονείται για καθυστέρηση της έλευσης του ύπνου ή παραπονείται για κακή ποιότητα ύπνου, μεταξύ των άλλων αιτίων που πρέπει να αναζητηθούν είναι και η έλλειψη ψευδαργύρου.

Σε κάθε τέτοια περίπτωση μετρώνται οι συγκεντρώσεις του ψευδαργύρου στον ορό του αίματος. Αν βρεθούν μη φυσιολογικά ή χαμηλά ή ανεπαρκή επίπεδα ψευδαργύρου  η συμπληρωματική χορήγηση  ψευδαργύρου μπορεί  να δράσει ευεργετικά, δηλαδή να επιταχύνει την έλευση του ύπνου, να αυξήσει τη διάρκεια και να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου.

Σ΄αυτές τις περιπτώσεις επιλέγεται  η πιο ευαπορρόφητη μορφή ψευδαργύρου, ήτοι ο πικολινικός ψευδάργυρος μαζί με μικρή δόση βιταμίνης C, που βοηθάει στην ακόμη μεγαλύτερη απορρόφησή του ψευδαργύρου.

 Το Zincobell είναι συμπλήρωμα διατροφής ψευδαργύρου, του οποίου η κάθε κάψουλα περιέχει 10 mg πικολινικού ψευδαργύρου και 119 mgβιταμίνης C. 

To Ζincobell  μπορεί να χορηγηθεί συμπληρωματικά μαζί με οποιαδήποτε  άλλη θεραπεία που χορηγείται κατά της αϋπνίας ή άλλων διαταραχών του ύπνου,  σε δόση της μιας κάψουλας, κάθε 12 ώρες, μαζί με φαγητό. Μετά από τρεις μήνες χορήγησης ψευδαργύρου μετρώνται τα επίπεδα του ψευδαργύρου και του χαλκού στον ορό των χρηστών ψευδαργύρου, οπότε αποφασίζεται η συνέχεια ή η διακοπή της χορήγησης.



Ετυμολογία:



Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση:

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση

1.Bellesi M., de Vivo L., Chini M., Gilli F., Tononi G., Cirelli C. Sleep loss promotes astrocytic phagocytosis and microglial activation in mouse cerebral cortex. J. Neurosci. 2017;37:5263–5273. doi: 10.1523/JNEUROSCI.3981-16.2017. [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

2. Kripke D.F., Garfinkel L., Wingard D.L., Klauber M.R., Marler M.R. Mortality associated with sleep duration and insomnia. Arch. Gen. Psychiatry. 2002;59:131–136. doi: 10.1001/archpsyc.59.2.131.[PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

3. Tamakoshi A., Ohno Y. Self-reported sleep duration as a predictor of all-cause mortality: Results from the JACC study, Japan. Sleep. 2004;27:51–54. [PubMed] [Google Scholar]

4. Patel S.R., Ayas N.T., Malhotra M.R., White D.P., Schernhammer E.S., Speizer F.E., Stampfer M.J., Hu F.B. A prospective study of sleep duration and mortality risk in women. Sleep. 2004;27:440–444. doi: 10.1093/sleep/27.3.440. [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

5. Diekelmann S., Born J. The memory function of sleep. Nat. Rev. Neurosci. 2010;11:114–126. doi: 10.1038/nrn2762. [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

6. Inoue S., Honda K., Komoda Y. Sleep as neuronal detoxification and restitution. Behav. Brain Res. 1995;69:91–96. doi: 10.1016/0166-4328(95)00014-K. [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

7. Xie L., Kang H., Xu Q., Chen M.J., Liao Y., Thiyagarajan M., O’Donnell J., Christensen D.J., Nicholson C., Iliff J.J., et al. Sleep drives metabolite clearance from the adult brain. Science. 2013;342:373–377. doi: 10.1126/science.1241224. [PMC free article] [PubMed] [CrossRef] [Google Scholar]

8.Yoan Cherasse, Yoshihiro Urade. Dietary Zinc Acts as a Sleep Modulator.  Int J Mol Sci. 2017 Nov; 18(11): 2334. Published online 2017 Nov 5. doi: 10.3390/ijms18112334

9.Xiaopeng Ji, Jianghong Liu. Associations between Blood Zinc Concentrations and Sleep Quality in Childhood: A Cohort Study. Nutrients. 2015 Jul; 7(7): 5684–5696. Published online 2015 Jul 13. doi: 10.3390/nu7075247

10.Saito H, Cherasse Y, Suzuki R, Mitarai M, Ueda F, Urade Y. Zinc-rich oysters as well as zinc-yeast- and astaxanthin-enriched food improved sleep efficiency and sleep onset in a randomized controlled trial of healthy individuals. Mol Nutr Food Res. 2017 May;61(5). doi: 10.1002/mnfr.201600882.

11.Gholipour Baradari A, Alipour A, Mahdavi A, Sharifi H, Nouraei SM, Emami Zeydi A. The Effect of Zinc Supplementation on Sleep Quality of ICU Nurses: A Double Blinded Randomized Controlled Trial. Workplace Health Saf. 2018 Apr;66(4):191-200. doi: 10.1177/2165079917734880.

12. Song CH, Kim YH, Jung KI. Associations of zinc and copper levels in serum and hair with sleep duration in adult women. Biol Trace Elem Res. 2012 Oct;149(1):16-21. doi: 10.1007/s12011-012-9398-5. 

 



Συνώνυμα:





 Δείτε σχετικές φωτογραφίες της Google »


© Δρ. Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος,
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών


Άλλες λέξεις στην κατηγορία Φυσιολογία,: