Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω  

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

σεροτονίνη

     serotoni΄ni    
serotonin

     σεροτόνιν    


     Προφορά


Ερμηνεία:

Η σεροτονίνη είναι ένας χημικός νευρομεταβιβαστής , γνωστός και ως 5-υδροξυτρυπταμίνη (παράγωγο της τρυπτοφάνης), που υπάρχει στους ζωικούς ιστούς και ιδιαίτερα στον εγκέφαλο, τον εντερικό βλεννογόνο και τα αιμοπετάλια. Προκαλεί αγγειοσύσπαση και συστολή των λείων μυϊκών ινών.

Μεταβιβάζει τις νευρικές ώσεις μεταξύ των νευρικών κυττάρων, συμμετέχει στον έλεγχο της αντίληψης του πόνου,  ρυθμίζει τις κυκλικές διαδικασίες στο σώμα (ύπνος-αφύπνιση), ψυχική διάθεση. Η σεροτονίνη παράγεται και από ορισμένα βακτηρίδια και φυτά.

Η σεροτονίνη κάνει ικανά τα κύτταρα του εγκεφάλου και του υπόλοιπου νευρικού συστήματος να επικοινωνούν μεταξύ τους. Η έλλειψη ή ανεπάρκεια σεροτονίνης στον εγκέφαλο πιστεύεται ότι παίζει κάποιο ρόλο στην κατάθλιψη. Η παρουσία υπερβολικής ποσότητας σεροτονίνης μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική νευρική δραστηριότητα, που οδηγεί στην εκδήλωση επικίνδυνων συμπτωμάτων (σύνδρομο σεροτονίνης).

serotoninσεροτονίνη serotoni΄ni  Η σεροτονίνη είναι ένα σημαντικό γαστρεντερικό σηματοδοτικό μόριο. 

Πρόκειται για ένα παρακρινικό αγγελιαφόρο που χρησιμοποιείται από τα κύτταρα της εντεροχρωμαφίνης (EC), τα οποία λειτουργούν ως αισθητήριοι μορφοτροπείς. 

Η σεροτονίνη ενεργοποιεί εγγενείς και εξωγενείς πρωτογενείς προσαγωγούς νευρώνες ώστε, αντίστοιχα, να εκκινούν περισταλτικά και εκκριτικά αντανακλαστικά και να μεταδίδουν πληροφορίες στο κεντρικό νευρικό σύστημα. 

Η σεροτονίνη είναι επίσης ένας νευροδιαβιβαστής που χρησιμοποιείται από ένα σύστημα μακρών  κατερχόμενων ενδιάμεσων μυεντερικών νευρώνων.

Η σεροτονίνη συντίθεται μέσω των δράσεων 2 διαφορετικών υδροξυλασών  τρυπτοφάνης, TpH1 και TpH2, οι οποίες βρίσκονται, αντίστοιχα, σε κύτταρα εντεροχρωμαφίνης (EC) και τους νευρώνες. 

 Η σεροτονίνη απενεργοποιείται με την επαναπρόσληψή της από τα εντεροκύτταρα ή τους νευρώνες που γίνεται με τη μεσολάβηση του μεταφορέα επαναπρόσληψης σεροτονίνης.

 Η παρουσία πολλών υποτύπων υποδοχέα σεροτονίνης καθιστά δυνατή την επινόηση εκλεκτικών φαρμάκων ώστε να ρυθμίζουν θεραπευτικά τη γαστρεντερική κινητικότητα, την έκκριση και την αίσθητικότητα.

  Παραδείγμα στα τέτοιων φαρμάκων είναι η τεγκασερόλη ( tegaserod), που είναι , ένας μερικός αγωνιστής της  5-ΗΤ(4), ο οποίος έχει εγκριθεί για τη θεραπεία του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου (IBS) με δυσκοιλιότητα στις γυναίκες και για χρόνια δυσκοιλιότητα σε άνδρες και γυναίκες. 

 Οι ανταγωνιστές 5-ΗΤ(3), γρανισετρόνη και ονδανσετρόνη, είναι χρήσιμοι στην καταπολέμηση της ναυτίας που σχετίζεται με τη χημειοθεραπεία του καρκίνου και η αλοσετρόνη χρησιμοποιείται στη θεραπεία του IBS με διάρροια. 

 Οι ανωμαλίες σεροτονεργικής σηματοδότησης έχουν επίσης εμπλακεί στην παθογένεση λειτουργικών παθήσεων του εντέρου. Άλλες  χημικές ενώσεις, για τις οποίες η αποτελεσματικότητα δεν έχει τεκμηριωθεί αυστηρά, αλλά μπορεί να έχουν αξία, είναι τα  τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά και οι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης για την καταπολέμηση του  IBS και αγωνιστές 5-ΗΤ(1), οι οποίοι ενισχύουν τη γαστρική προσαρμογή  για τη θεραπεία της λειτουργικής δυσπεψίας. Η αρχική επιτυχία που παρουσιάστηκε με τους σεροτονεργικούς παράγοντες αποτελεί υπόσχεση για νεότερες και πιο ισχυρές έρευνες και θεραπείες διαταραχών του εγκεφάλου-εντέρου.

 

 

 

 

 



Ετυμολογία:

Ο όρος σεροτονίνη επινοήθηκε το 1948 και συνίσται από τις λέξεις serum (ορός) + ton(ic) (τονικός) + χημική κατάληξη-in (-ίνη)

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση:

Serum vasoconstrictor, serotonin; isolation and characterization. RAPPORT MM, GREEN AA, PAGE IH. J Biol Chem. 1948 Dec;176(3):1243-51.

The crystallization of serotonin. PAGE IH, RAPPORT MM, GREEN AA. J Lab Clin Med. 1948 Dec;33(12):1606. 

Serotonin discovery and stepwise disclosure of 5-HT receptor complexity over four decades. Part I. General background and discovery of serotonin as a basis for 5-HT receptor identification. Göthert M. Pharmacol Rep. 2013;65(4):771-86.

Selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) for stroke recovery. Mead GE, Hsieh CF, Lee R, Kutlubaev MA, Claxton A, Hankey GJ, Hackett ML. Cochrane Database Syst Rev. 2012 Nov 14;11:CD009286. doi: 10.1002/14651858.CD009286.

Gershon MDTack J. The serotonin signaling system: from basic understanding to drug development for functional GI disorders. Gastroenterology. 2007 Jan;132(1):397-414.

 



Συνώνυμα:







© Δρ. Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος,
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών


Άλλες λέξεις στην κατηγορία Φαρμακολογία: