ΑρχικήΓνωριμία με τον Δρ. Δημ. Ν. ΓκέληΛεξικό ΠαπαδιαμάντηΓερμανό-Άγγλο-Ελληνικό λεξικό
  Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω  

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

ραβδομυόλυση

     ravdοmiόlisis    
rhabdomyolysis

     ραbdομαϊόλισις    

Ερμηνεία:

H ραβδομυόλυση είναι μια παθολογική κατάσταση, κατά την οποία ενδοκυττάρια μυικά συστατικά διαρρέουν στην κυκλοφορία του αίματος [1].

Η ραβδομυόλυση είναι  η ταχεία καταστροφή των σκελετικών μυών, που συνοδεύεται από αποβολή στα ούρα μυοσφαιρίνης (μυική πρωτεΐνη). Υπάρχουν τρείς διαφορετικοί τύποι μυικών ινών στο ανθρώπινο σώμα: 

Οι λείες μυικές ίνες, οι ίνες των μυών του σκελετού  και οι ίνες του μυοκαρδίου. 

Οι σκελετικές μυικές ίνες προσβάλλονται από ραβδομυόλυση . Η μυοσφαιρίνη είναι το πρωτεϊνικό συστατικό  που απελευθερώνεται στο αίμα, όταν καταστρέφεται κάποιος σκελετικός μυς από ραβδομυόλυση.

Η κινάση της κρεατίνης είναι ένα ένζυμο που υπάρχει επίσης στα μυικά κύτταρα. Τα επίπεδα των συγκεντρώσεων της μυοσφαιρίνης και της κινάσης της κρτεατίνης μπορεί να μετρηθούν στον ορό του αίματος και να καταγραφεί ο βαθμός της μυικής βλάβης που οφείλεται σατη ραβδομυόλυση (Φυσιολογικές Τιμές: 60-300 mg/dl)  [1]. Η μυοσφαιρίνη μπορεί να μετρηθεί  και σε δείγματα ούρων.

Συνήθεις αιτίες της ραβδομυόλυσης: Μυικός τραυματισμός ή σύνθλιψη μυών, σοβαρά εγκαύματα, σωματικός βασανισμός ή παιδική κακοποίηση, παρατεταμένη παραμονή στο έδαφος (άτομα που έχασαν τις αισθήσεις τους και παρέμεινα επί ώρες στο έδαφος, παρατεταμένο κώμα, σοβαρές μυοσυσπάσεις από παρατεταμένους σπασμούς, υπερβολική μυική καταπόνηση (π.χ. συμμετοχή στο μαραθώνιο), χρήση κοκκαίνης που σχετίζεται με υπερθερμία του σώματος, αμφεταμινών,  LSD, στεροειδών, ηρωίνης [2] κλπ, δηλητηρίαση από οινόπνευμα (αλκοολισμός), υποφωσφαταιμία, υποκαλιαιμία, υπομαγνησιαιμία (διαταραχές ηλεκτρολυτών), γενετικές μυοπάθειες (οικογενής παροξυσμική ραβδομυόλυση, έλλειψη καρνιτίνης, έλλειψη γαλακτικής αφυδρογενάσης, μυική δυστροφία Duchenne, κλπ, παρατεταμένη υποθερμία , παρτατεταμένος πνιγμός, χρήση φαρμάκων, όπως οι στατίνες [3], αντιπαρκινσονικά φάρμακα, αντιψυχωτικά φάρμακα, φάρμακα γενικής αναισθησίας (Σε ασθενείς με μυική δυστροφία δεν χορηγούνται αλογονωμένα εισπνεόμενα αναισθητικά, διότι έχουν ενοχοποιηθεί ότι προκαλούν οξεία ραβδομυόλυση που μοιάζει με κακοήθη υπερθερμία.

Στους ίδιους ασθενείς αντενδείκνυται η χορήγηση αποπολωτικών νευρομυικών αποκλειστών που προκαλούν ραβδομυόλυση) [4], κολχικίνη, ιογενείς και μερικές βακτηριδιακές λοιμώξεις,  σοβαρός υποθυρεοειδισμός, ιδιαίτερα, όταν το άτομο παίρνει και στατίνες για ελάττωση των επιπέδων της χοληστερόλης, έλλειψη αιματάρδευσης σε κάποιο σκέλος, μερικές φλεγμονώδεις διαταραχές των μυών (μυοσίτιδα, δερματομυοσίτιδα, πολυμυοσίτιδα), δηλητηρίαση από τσίμπημα φιδιού (κυρίως σε Ασιατικές χώρες, Αφρική, Νότια Αμερική) [5].

 Κλινική εικόνα: Η ραβδομυόλυση μπορεί να μη συνοδεύεται από συμπτώματα. Συνήθως όμως, όταν προκαλείται ραβδομυόλυση με σοβαρή μυική βλάβη, αυτή συνοδεύεται από πόνους στους μυς, δυσκαμψία αρθρώσεων, μυική αδυναμία.

 Στη ραβδομυόλυση μπορεί να προκληθούν σκούρα ούρα, διότι η μυοσφαιρίνη που απελευθερώνεται από τους μυς, όταν διασπάται απεκκρίνεται στα ούρα, που έχουν χρώμα όπως τα ποτά τύπου κόλα [6].

 Διάγνωση: Η διάγνωση της ραβδομυόλυσης στηρίζεται στην προσεκτική λήψη του ιστορικού, την κλινική εξέταση, τις εξετάσεις αίματος και των ούρων.

Η διάγνωση τίθεται όταν βρεθούν ανεβασμένα  τα ένζυμα της κινάσης της κρεατινίνης (CPK), SGOT, SGPT, και η γαλακτική αφυδρογονάση (LDH) . Τα επίπεδα αυτών των ενζύμων ανεβαίνουν, όταν υπάρχει μυική καταστροφή από τη ραβδομυόλυση.

Τα ανεβασμένα επίπεδα της  SGOT και της SGPT, χωρίς άνοδο της  CPK, είναι τυπική ένδειξη βλάβης του ήπατος. Με τη χρήση υπερηχογράφου μπορεί να γίνει έγκαιρα και γρήγορα η διάγνωση της ραβδομυόλυσης [7].

Σημειώνεται ότι η  CPK  υπάρχει επίσης και στο μυοκάρδιο και τον εγκέφαλο. Το κλάσμα της CPK που είναι μυικής προέλευσης  αναφέρεται ως  CK-MM ενώ αυτό που προέρχεται από την καρδιά αναφέρεται ως CK-MB. Υπάρχουν μικρές ποσότητες επίσης της  CK-MB στους σκελετικούς μυς [8].

 Επιπλοκές: Μια σοβαρή επιπλοκή της ραβδομυόλυσης που λέγεται σύνδρομο διαμερίσματος (compartement syndrome) εκδηλώνεται όταν μια μυική βλάβη προκαλεί οίδημα και αυξημένη πίεση σε μια εντοπισμένη περιοχή. Αυτή η κατάσταση παρεμποδίζει την κυκλοφορία του αίματος και βάζει σε κίνδυνο την προσβληθείσα περιοχή [9].

 Το σύνδρομο διαμερίσματος είναι σύνηθες μετά από τραυματισμό του κάτω άκρου, των χεριών, ή των μυών του κοιλιακού τοιχώματος και μπορεί να απαιτήσει αυτή η κατάσταση επείγουσα χειρουργική αντιμετώπιση [10].

 Η ραβδομυόλυση μπορεί επίσης να προκαλέσει ηλεκτρολυτικές διαταραχές στο αίμα, όπως η υπερκαλιαιμία και η υπερφωσφαταιμία, λόγω της απελευθέρωσης στο αίμα του περιεχομένου των μυικών κυττάρων [11]

Θεραπεία: Ανάλογα με την αιτία και τη σοβαρότητα της ραβδομυόλυσης εφαρμόζεται και η κατάλληλη θεραπεία. Μόλις εντοπιστεί η αιτία της ραβδομυόλυσης  διακόπτεται η χορήγηση φαρμάκων (συνήθως κάποια στατίνη), αποκαθίσταται η ισορροπία των ηλεκτρολυτών και χορηγείται θεραπεία της υποκείμενης μυικής νόσου [12].

Στην ήπια χωρίς επιπλοκές ραβδομυόλυση δεν χρειάζεται εισαγωγή σε νοσοκομείο, αλλά διορθώνεται η αιτία της ραβδομυόλυσης, διακόπτοντας το φάρμακο που την προκάλεσε και ενυδατώνοντας τον πάσχοντα. 

Στις σοβαρότερες περιπτώσεις ο πάσχων  εισάγεται σε νοσοκομείο, όπου χορηγούνται ενδοφλεβίως υγρά και ηλεκτρολύτες, απομακρύνεται ο γενεσιουργός παράγοντας της νόσου, παρακολουθείται η νεφρική λειτουργία και  τα επίπεδα των ενζύμων CPK, SGOT, SGPT, LDH [13].

 Σε ασθενείς με μυικά συμπτώματα μετά από λήψη κάποιας στατίνης (SAMS) μπορεί να χορηγηθεί συμπληρωματικά  μικκυλιακή κουρκουμίνη (Curcugkel),σε δόση μίας κάψουλας ημερησίως για ένα τρίμηνο. Το Curcugkelέχει μεγαλύτερη απορροφητικότητα κατά 18.500% από την απλή σκόνη κουρκουμίνης και ενισχύει την μιτοχονδριακή βιογένεση και λειτουργία, ενώ ασκεί ταυτόχρονα αναλγητική, αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτικήκαι λιπιδιοτροποποιητική δράση [3].

  Πρόγνωση:  Συνήθως η πρόγνωση της ραβδομυόλυσης είναι ευνοϊκή, αρκεί να διαγνωστεί έγκαιρα και κατάλληλα. Οι περισσότερες περιπτώσεις ραβδομυόλυσης είναι αναστρέψιμες. Στις σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί νεφρική βλάβη και ηλεκτρολυτική ανισορροπία, που μπορεί να χρειστεί αιμοκάθαρση.  Οι προχωρημένες περιπτώσεις ραβδομυόλυσης μπορεί να καταλήξουν στο μοιραίο από νεφρική ανεπάρκεια ή άλλες επιπλοκές [14].

  

 



Ετυμολογία:

[rhabdo- (ράβδος) + myo- (μυς) + -lysis (λύσις)]

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση:

1. Freebie Rhabdomyolysis: A Public Health Concern. Spin Class Induced Rhabdomyolysis. Case Reports and Review of Literature. Brogan M, Ledesma R, Coffino A, Chander PN. Am J Med. 2016 Nov 28. pii: S0002-9343(16)31206-2. doi: 10.1016/j.amjmed.2016.11.004. 

2. Non-cardiogenic pulmonary edema, rhabdomyolysis and myocardial injury following heroin inhalation: a case report. Bazoukis G, Spiliopoulou A, Mourouzis K, Grigoropoulou P, Yalouris A. Hippokratia. 2016 Jan-Mar;20(1):84-87.

3. Curcumin: An effective adjunct in patients with statin-associated muscle symptoms? Sahebkar A, Saboni N, Pirro M, Banach M. J Cachexia Sarcopenia Muscle. 2016 Sep 22. doi: 10.1002/jcsm.12140.  

4. [Anesthesia preoperative preparation of muscular dystrophy]. Yamauchi H, Sobue K. Masui. 2010 Sep;59(9):1093-5.

5. Hyponatraemia, rhabdomyolysis, alterations in blood pressure and persistent mydriasis in patients envenomed by Malayan kraits (Bungarus candidus) in southern Viet Nam. Trinh KX, Khac QL, Trinh LX, Warrell DA. Toxicon. 2010 Nov;56(6):1070-5. doi: 10.1016/j.toxicon.2010.06.026.

6. Exertional Rhabdomyolysis after Spinning. Jeong Y, Kweon HJ, Oh EJ, Ahn AL, Choi JK, Cho DY. Korean J Fam Med. 2016 Nov;37(6):356-358.

7. Rapid Diagnosis of Rhabdomyolysis with Point-of-Care Ultrasound. Nassar A, Talbot R, Grant A, Derr C. West J Emerg Med. 2016 Nov;17(6):801-804.

8. The clinical utility of CK-MB measurement in patients suspected of acute coronary syndrome. Kim J, Hashim IA. Clin Chim Acta. 2016 May 1;456:89-92. doi: 10.1016/j.cca.2016.02.030 

9. Myositis, rhabdomyolysis and compartment syndrome complicating influenza A in a child. Skellett SC, Dhesi R. BMJ Case Rep. 2009;2009. pii: bcr07.2009.2099. doi: 10.1136/bcr.07.2009.2099.

10. [Rhabdomyolysis complicating acute lumbar compartment syndrome]. Leone J, Hamon R, Borella C, Detree F, Pennaforte JL, Eschard JP, Etienne JC. Rev Rhum Ed Fr. 1994 Dec;61(11):865-7.

11. Acute Kidney Injury Facilitates Hypocalcemia by Exacerbating the Hyperphosphatemic Effect of Muscle Damage in Rhabdomyolysis. Higaki M, Tanemoto M, Shiraishi T, Taniguchi K, Fujigaki Y, Uchida S. Nephron. 2015;131(1):11-6. doi: 10.1159/000437391.

12. [Rhabdomyolysis: role of the nephrologist]. Forcellini S, Fabbian F, Battaglia Y, Storari A. G Ital Nefrol. 2014 Nov-Dec;31(6). pii: gin/31.6.2.

13. Beyond muscle destruction: a systematic review of rhabdomyolysis for clinical practice. Chavez LO, Leon M, Einav S, Varon J. Crit Care. 2016 Jun 15;20(1):135. doi: 10.1186/s13054-016-1314-5. Review.

14. Rhabdomyolysis among critically ill combat casualties: Associations with acute kidney injury and mortality.Stewart IJ, Faulk TI, Sosnov JA, Clemens MS, Elterman J, Ross JD, Howard JT, Fang R, Zonies DH, Chung KK. J Trauma Acute Care Surg. 2016 Mar;80(3):492-8. doi: 10.1097/TA.0000000000000933.

 



Συνώνυμα:





 Δείτε σχετικές φωτογραφίες της Google »


© Δρ. Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Οδοντίατρος, Ωτορινολαρυγγολόγος,
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών


Άλλες λέξεις στην κατηγορία Παθολογία: