Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω  

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

μετφορμίνη

     metformi΄ni    
metformin

     μέτφορμιν    

Ερμηνεία:

 Δρ Γκέλης Ν. Δημήτριος
Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Δαμασκηνού 46, Κόρινθος 20131, Τ. 2741026631, 6944280764   pharmage@otenet.gr   www.gelis.gr
Γκέλη Αικατερίνη
Ιατρός,         Ακτινοδιαγνώστρια 
Διεύθυνση Ιατρείου: Παπαληγούρα 16, Άσσος Κορινθίας, Τηλ. 2741087758, 6944644820 email:kgkeli@hotmail.co
Γόγαλης Ιωάννης
         Ιατρός              Ακτινοθεραπευτής-Ογκολόγος
Θεραπευτήριο ¨Αγ. Ειρήνη¨, Αιγάλεω, Αττική. τηλ. 6945175697

Η μετφορμίνη προέρχεται από την γκαλεγκίνη (galegine), που είναι  ένα φυσικό συστατικό της Γαλλικής Πασχαλίάς [Galega officinalis (French lilac, galega,  goat's-rue,  French lilac,  Italian fitch,   professor-weed, Spanish Zenfone Gallagher officinalis] . 

Η μετφορμίνη είναι ένα λιποφιλικό διγουανίδιο που χρησιμοποιείται στη θεραπεία του διαβήτη τύπου, διότι αναστέλλει την ηπατική νεογλυκογένεση και βελτιώνει την περιφερική χρήση της γλυκόζης.

 Έχει βρεθεί επίσης ότι ασκεί και αντικαρκινική δράση.   

Η μετφορμίνη χορηγείται  για τον έλεγχο της γλυκόζης σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 λόγω της ασφάλειας, της αποτελεσματικότητας και της ανεκτικότητάς που επιδεικνύουν προς αυτήν οι πάσχοντες.

Η μετφορμίνη εμφανίζει πλειοτροπικά αποτελέσματα, τα οποία μπορεί να έχουν ευεργετικά αποτελέσματα σε μια ποικιλία ιστών ανεξάρτητων από τον έλεγχο της γλυκόζης. 

Η μετφορμίνη μπορεί να έχει αποτελέσματα δίκοπου μαχαιριού, ήτοι:
(i) Δρα μειώνοντας την υπεργλυκαιμία και την υπερινσουλιναιμία στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη.
(ii) Έχει αποδειχτεί ότι η μετφορμίνη δρα εκλεκτικά στα καρκινικά βλαστοκύτταρα διαφόρων τύπων καρκίνου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται ο καρκίνος του μαστού, του παγκρέατος, του παχέος εντέρου και του προστάτη.

Δρα στο κυτταρικό επίπεδο, αναστέλλοντας τη βιοχημική οδό υποστήριξης του καρκίνου  mTORC1, μέσω εξαρτημένων και ανεξάρτητων μηχανισμών από την AMPK [πρωτεϊνική κινάση ενεργοποιημένη από τη μονοφωσφορική αδενοσίνη, 5' AMP-activated protein kinase or  5' adenosine monophosphate-activated protein kinase].

Oi πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η μετφορμίνη θα μπορούσε να ενισχύσει την αντικαρκινική δράση της ορμόνοστερητικής  θεραπείας ή χημειοθεραπείας και να ελαττώσει τη θνησιμότητα από τον καρκίνο του προστάτη

Η μετφορμίνη στοχεύει στα μιτοχόνδρια και περιορίζει την παραγωγή του ΑΤΡ μέσω της οξειδωτικής φωσφορυλίωσης, η οποία είναι η κύρια ενεργειακή πηγή  καρκινικών βλαστοκυττάρων [1, 2, 3, 4, 5].  Ως εκ τούτου η μετφορμίνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί  για την αύξηση της ευαισθησίας των καρκινικών βλαστοκυττάρων προς τις υπάρχουσες θεραπείες, να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και να προλάβει τις υποτροπές.

Ο Bilen et al. [6] παρατήρησαν σε μια σειρά περιπτώσεων ότι, η μετφορμίνη  όταν χρησιμοποιείται μόνη της ή σε συνδυασμό με το συμπλήρωμα διατροφής  Zyflamend (εκχύλισμα βοτάνων που περιέχει κουρκουμά, βασιλικό, πράσινο τσάι, ρίγανη, τζίντζερ, δενδρολίβανο, Κινέζικη  goldthread, huzhang, μπάρμπερι (barberry) και σκαφίδιο [Scutelaria, skullcap] ελαττώνουν τα επίπεδα του  PSA ασθενών με καρκίνο του προστάτη, μεταστατικού σταδίου.

Οι παραπάνω συγγραφείς πρότειναν αυτή τη θεραπεία ως θεραπεία συντηρήσεως στο ορμονοάντοχο καρκίνο του προστάτη. Η μετφορμίνη και/ή το  Zyflamend πιθανόν στοχεύουν τα καρκινικά βλαστοκύτταρα, την καρκινική φωλιά του όγκου και διατηρούν τον καρκίνο εν ύπνω [6]. 

Η μετφορμίνη ενεργοποιεί την ενεργοποιημένη με AMP πρωτεϊνική κινάση AMPK [πρωτεϊνική κινάση ενεργοποιημένη από τη μονοφωσφορική αδενοσίνη, 5' adenosine monophosphate-activated protein kinase], η οποία αναστέλλει τον στόχο θηλαστικών της ραπαμυκίνης 1 (mTORC1), ενός κεντρικού ρυθμιστή της κυτταρικής ανάπτυξης [7-9]. 

Επιπλέον, η θεραπεία στέρησης ανδρογόνου  προκαλεί γήρανση σε ευαίσθητα σε ανδρογόνα κύτταρα, έναν φαινότυπο με υψηλή γλυκόλυση και πρωτεολυτική ανακύκληση ή ρυθμό μετατροπής  [proteolytic turnover].

Η  μετφορμίνη πιστεύεται ότι δρα εκλεκτικά, στοχεύοντας τα καρκινικά βλαστοκύτταρα του προστάτη, αξασθενώντας το μετασχηματισμό της επιθηλιακής-προς τη - μεσεγχυματική μετατροπή, που την προκαλεί ο αυξητικός παράγοντας βήτα , και τροποποιώντας μίαν ανοσοαπόκριση και την φλεγμονή που σχετίζεται με τον καρκίνο του προστάτη [10].

Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η μετφορμίνη, που  χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με θεραπεία στέρησης ανδρογόνου  μπορεί να είναι ευεργετική στη στόχευση των καρκινικών κυττάρων του προστάτη, που επιμένουν να υπάρχουν  μετά από την θεραπεία στέρησης ανδρογόνου,  οδηγώντας σε βελτιωμένη επιβίωση των ασθενών [11]

 Η μετφορμίνη κυκλοφορεί με την εμπορική ονομασία glucophage

Οι αντικαρκινικές δυνατότητες της μετφορμίνης κατά του καρκίνου του προστάτη

Ο καρκίνος του προστάτη (PCa) χαρακτηρίζεται ως ο συχνότερος τύπος καρκίνου στους άνδρες. Πρόσφατη έρευνα έχει δείξει ότι οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη που παίρνουν μετφορμίνη (MF) έχουν χαμηλότερο κίνδυνο PCa.

H μετφορμίνη  προκαλεί αντινεοπλασματικά αποτελέσματα που εξαρτώνται: 1. Από τη δράση της πρωτεϊνικής κινάσης ενεργοποιημένης από τη μονοφωσφορική αδενοσίνη [adenosine monophosphate-activated protein kinase (AMPK)].

2, Ανεξάρτητα από το μηχανισμό δράσης της  ΑΜΡΚ.

3. Καταστολή της οδού σηματοδότησης ανδρογόνων.

4. Τροποποίηση των σηματοδοτικών οδών του ινσουλινοειδούς αυξητικού παράγοντα-1 [insulin-like growth factor-1 (IGF-1)], που προκαλεί και την αύξηση και τον πολλαπλασιασμό του καρκίνου του προστάτη.

 Με βάση  τους επιδημιολογικούς παράγοντες, οι ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, που χρησιμοποιούν τη μετφορμίνη  μπορεί να έχουν καρκινοπροστασία κατά του καρκίνου του προστάτη. 

Ο Saher Zaidi και οι συνεργάτες (2019) έκαναν  έρευνα της διεθνούς βιβλιογραφίας μέσω του  MEDLINE® , χρησιμοποιώντας ένα συνδυασμένο ερώτημα «καρκίνος του προστάτη» και «μετφορμίνη» για την απόδοση δημοσιεύσεων που αποκαλύπτουν τους μηχανισμούς δράσης, τα βιολογικά αποτελέσματα, τις επιδημιολογικές αποδείξεις και τις ερευνητικές εξελίξεις της μετφορμίνης σε σχέση με τον καρκίνο του προστάτη.

Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας έδειξαν ότι η μετφορμίνη  έχει πολλαπλά αντινεοπλασματικά αποτελέσματα μέσω μηχανισμών που εξαρτώνται από την ΑΜPK και από μηχανισμούς ανεξάρτητους από την ΑΜΡΚ, την τροποποίηση των σηματοδοτικών οδών του  IGF-1, της καταστολής της οδού του υποδοχέα ανδρογόνου, της αναστολής της οδού mTOR και της λιπογένεσης. 

Η διεξαγωγή της μετα-ανάλυσης υποδεικνύει το όφελος, όσον αφορά τη  θνησιμότητα των ασθενών, όταν λαμβάνουν μετφορμίνη. Οι κλινικές δοκιμές έχουν δείξει  στοιχεία που, αποδεικνύουν  ότι η μετφορμίνη δρα σημαντικά βελτιωτικά.

Συμπερασματικά οι ως άνω ερευνητές ανασκόπησαν τους πολυάριθμους μηχανισμούς δράσης της μετφορμίνης κατά του καρκίνου του προστάτη, με τους οποίους ελαττώνεται ή καταστέλλεται η ανάπτυξη, ο πολλαπλασιασμός και η διαφοροποίηση των καρκινικών κυττάρων.

Επίσης ανέλυσαν τους μοριακούς αντίκτυπους της μετφορμίνης καθώς και των συμπληρωματικών θεραπειών, όπως η θεραπεία στέρησης ανδρογόνου, η χορήγηση ασπιρίνης, στατίνης ή χημειοθεραπείας.

Τέλος, προτείνουν ότι η μετφορμίνη μπορεί να παίξει μελλοντικά ρόλο στο θεραπευτικό πρωτόκολλο  του καρκίνου του προστάτη, είτε ως μονοθεραπεία ή ως συνδυασμένη θεραπεία με άλλα φάρμακα [12].

H δράση της μετφορμίνης κατά των καρκινικών βλαστοκυττάρων

 Η μετφορμίνη δρά άμεσα στα μιτοχόνδρια για να αναστείλει την οξειδωτική φωσφορυλίωση και να ελαττώσει την παραγωγή του ΑΤΡ στα μιτοχόνδρια. Αυτό αναγκάζει τα καρκινικά κύτταρα να αντιρροπήσουν την κατάσταση, αυξάνοντας το ρυθμό της γλυκόλυσης.

Τα καρκινικά βλαστοκύτταρα βασίζονται έντονα στην οξειδωτική φωσφορυλίωση που γίνεται στα μιτοχόνδρια για την παραγωγή ενέργειας.

Η γλυκολυτική μεταστροφή οδηγεί σε ενεργειακή κρίση αυτών των κυττάρων. Η μετφορμίνη θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την εκμετάλλευση αυτής της μεταβολικής αδυναμίας των καρκινικών βλαστοκυττάρων [4].

Οι πολλαπλοί μηχανισμοί δράσης της μετφορμίνης κατά οικίλων μοριακών, κυτταρικών και μικροπεριβαλλοντικών στόχων δηλώνουν ότι η μετφορμίνη θα μπορούσε να δημιουργήσει κλινικά οφέλη, προάγοντας την καρκινική νάρκη και και συνεργώντας με τα αντικαρκινικά αποτελέσματα των συμβατικών θεραπειών [6].

Μαθηματική σχέση της μετφορμίνης και της αντικαρκινικής δράσης

Είναι γνωστόν ότι, ο αριθμός που εξάγεται από το άθροισμα όλων των αριθμών που αντιστοιχούν εις τα γράμματα μίας λέξεως σύμφωνα με το αρχαίον Ελληνικόν αλφαριθμητικόν σύστημα, ονομάζεται λεξάριθμος ή εάν πρόκειται για το άθροισμα λέξεων μίας φράσεως, τότε καλείται λεξαριθμικόν άθροισμα. Η αριθμητική ισότης δύο λεξαρίθμων καλείται λεξαριθμική ισοψηφία.

Σύμφωνα με τον διεθνούς φήμης Έλληνα μαθηματικό Ελευθέριο Αργυρόπουλο, στον οποίο θέσαμε το ερώτημα για το αν ο λεξάριθμος της λέξης μετφορμίνη έχει λεξαριθμική ισοψηφία με κάποια άλλη λέξη ή το άθροισμα λέξεων μιας φράσεως. Ο κ. Αργυρόπουλος έδωσε την εξής εντυπωσιακή απάντηση:

Λεξάριθμος της λέξης μετφορμίνη = 1123

Λεξαριθμικό άθροισμα της φράσεως: η αντικαρκινική δράσις =1123

Συνεπώς:

μετφορμίνη = η αντικαρκινική δράσις =1123



Ετυμολογία:



Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση:

1. Hirsch H.A., Iliopoulos D., Struhl K. Metformin inhibits the inflammatory response associated with cellular transformation and cancer stem cell growth. Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2013;110:972–977. doi: 10.1073/pnas.1221055110. [PMC free article] [PubMed] [Cross Ref]

2. Iliopoulos D., Hirsch H.A., Wang G., Struhl K. Inducible formation of breast cancer stem cells and their dynamic equilibrium with non-stem cancer cells via IL6 secretion. Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 2011;108:1397–1402. doi: 10.1073/pnas.1018898108. [PMC free article] [PubMed] [Cross Ref]

3. Iliopoulos D., Hirsch H.A., Struhl K. Metformin decreases the dose of chemotherapy for prolonging tumor remission in mouse xenografts involving multiple cancer cell types. Cancer Res. 2011;71:3196–3201. doi: 10.1158/0008-5472.CAN-10-3471. [PMC free article] [PubMed] [Cross Ref]

4. Mayer M.J., Klotz L.H., Venkateswaran V. Metformin and prostate cancer stem cells: A novel therapeutic target. Prostate Cancer Prostatic Dis. 2015 doi: 10.1038/pcan.2015.35. [PubMed] [Cross Ref]

5. Vallianou N.G., Evangelopoulos A., Kazazis C. Metformin and cancer. Rev. Diabet. Stud. 2013;10:228–235. doi: 10.1900/RDS.2013.10.228. [PMC free article] [PubMed] [Cross Ref]

6. Bilen M.A., Lin S.H., Tang D.G., Parikh K., Lee M.H., Yeung S.C., Tu S.M. Maintenance therapy containing Metformin and/or Zyflamend for advanced prostate cancer: A case series. Case Rep. Oncol. Med.2015 doi: 10.1155/2015/471861. [PMC free article] [PubMed] [Cross Ref

7.D. Margel, D. R. Urbach, L. L. Lipscombe et al., “Metformin use and all-cause and prostate cancer-specific mortality among men with diabetes,” Journal of Clinical Oncology, vol. 31, no. 25, pp. 3069–3075, 2013.View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus

8.S. Jiralerspong, S. L. Palla, S. H. Giordano et al., “Metformin and pathologic complete responses to neoadjuvant chemotherapy in diabetic patients with breast cancer,” Journal of Clinical Oncology, vol. 27, no. 20, pp. 3297–3302, 2009. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus

9.X.-X. He, S. M. Tu, M.-H. Lee, and S.-C. J. Yeung, “Thiazolidinediones and metformin associated with improved survival of diabetic prostate cancer patients,” Annals of Oncology, vol. 22, no. 12, Article ID mdr020, pp. 2640–2645, 2011. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus

10. A. Vazquez-Martin, C. Oliveras-Ferraros, S. Cufí, S. Del Barco, B. Martin-Castilloand, and J. A. Menendez, “Metformin regulates breast cancer stem cell ontogeny by transcriptional regulation of the epithelial-mesenchymal transition (EMT) status,” Cell Cycle, vol. 9, no. 18, pp. 3807–3814, 2010. View at Publisher · View at Google Scholar · View at Scopus

11. Richards KA, Liou JI, Cryns VL, et al. Metformin use is associated with improved survival in patients with advanced prostate cancer on androgen deprivation therapyJ Urol. 2018.

12.Saher Zaidi,  Jason GandhiGunjan Joshi , Noel L Smith , Sardar Ali Khan. The Anticancer Potential of Metformin on Prostate Cancer. Prostate Cancer Prostatic Dis , 22 (3), 351-361   Sep 2019



Συνώνυμα:





 Δείτε σχετικές φωτογραφίες της Google »


© Δρ. Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Ωτορινολαρυγγολόγος, Οδοντίατρος,
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών


Άλλες λέξεις στην κατηγορία Φαρμακολογία: