Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω  

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη

     γlikoziliome΄ni emosferi΄ni    
glycosylated hemoglobin

     γκλαϊκοσιλέϊτιd χεμογκλόbιν    


     Προφορά


Ερμηνεία:

H γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη  είναι μορφή της αιμοσφαιρίνης και είναι το ποσοστό της αιμοσφαιρίνης που έχει υποστεί γλυκοζυλίωση και φυσιολογικά είναι 4,8-6%.

Είναι μια εξέταση στο αίμα, στην οποία αντικατοπτρίζεται ο μέσος όρος του σακχάρου στο αίμα  κατά τους προηγούμενους 2 - 3 μήνες.

Η τιμή της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης εκφράζεται σε εκατοστιαίο ποσοστό της ολικής αιμοσφαιρίνης.

Ο εργαστηριακός έλεγχος της HbA1c πρέπει να γίνεται κάθε 3-4 μήνες, διότι χρόνος ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία περιέχουν την αιμοσφαιρίνη ανανεώνεται κάθε 120 μέρες.

Το  ποσοστό της γλυκοζυλίωσης της αιμοσφαιρίνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων αλλάζει ανάλογα με τα επίπεδα συγκέντρωσης του σακχάρου του αίματος.  Η μέτρηση της HbA1c συμβάλλει στη  διάγνωση αλλά και για παρακολούθηση της πορείας του διαβήτη.

Η βραχυγραφία HbA1c σημαίνει:  

Hb (Hemoglobulin,  αιμοσφαιρίνη

Α (Αdult,  ενήλικoς)

1c  ένα κλάσμα.

Η αιμοσφαιρίνη υπάρχει στα ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος και ευθύνεται για τη μεταφορά, μέσω της κυκλοφορίας του αίματος, του οξυγόνου στους ιστούς.

Η αιμοσφαιρίνη συνδέεται με τη γλυκόζη (σάκχαρο) και σχηματίζει τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη.

Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη παραμένει αδιάσπαστη όσο ζει το ερυθρό αιμοσφαίριο.

Η εργαστηριακή εξέταση μέτρησης της HbA1c βασίζεται στην ικανότητα  σύνδεσης της γλυκόζης με την Α1 αιμοσφαιρίνη, που είναι  το 97% της ολικής αιμοσφαιρίνης των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Το υπόλοιπο ποσοστό 2,5% αποτελείται από την αιμοσφαιρίνη Α2, ενώ η αιμοσφαιρίνη F  καταλαμβάνει το 0,5% περίπου της ολικής αιμοσφαιρίνης.

Τα ερυθρά αιμοσφαίρια παράγονται στο μυελό των οστών,  ζουν περίπου 120 ημέρες και ακολούθως  καταστρέφονται στο σπλήνα. Όσο ζουν τα ερυθρά αιμοσφαίρια  η γλυκόζη συνδέεται συνεχώς με την αιμοσφαιρίνη.

Τα νεαρά ερυθρά αιμοσφαίρια περιέχουν μικρότερη ποσότητα  γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, ενώ τα γηραιότερα μεγαλύτερη. 

Τιμές της HbA1c μεγαλύτερες από 6.5 θεωρούνται διαγνωστικές της νόσου και ισοδυναμούν με επίπεδα γλυκόζης που κυμαίνονταν κατά μέσο όρο στα 150 mg/dl.

Η HbA1c πρέπει να μετράται τουλάχιστον 2 φορές ετησίως

Στον ανεξέλεγκτο διαβήτη , όπου  δεν ελέγχονται τα επίπεδα της γλυκόζης, η τιμή του αιμοσφαιρινικού κλάσματος είναι σαφώς αυξημένη (2-3 φορές πάνω από τη φυσιολογική).

Στα διαβητικά άτομα η μέτρηση της HbA1c ελέγχει το κατά πόσο καλά είναι ρυθμισμένο το σάκχαρο τους. Θεωρείται ότι, όσο οι τιμές της HbA1c βρίσκονται πλησίον του φυσιολογικού ποσοστού, τόσο πιο καλά είναι η ρυθμισμένος ο διαβήτης. Όσο μεγαλύτερη είναι η τιμή της HbA1c, τόσο μεγαλύτερη προσπάθεια πρέπει να καταβάλει  ο ασθενής και ο γιατρός για να ρυθμιστεί ο διαβήτης.

Η μέτρηση της HbA1c στις εγκύους πρέπει να γίνεται κατά συχνότερα χρονικά διαστήματα.

Παρακάτω φαίνεται ο κίνδυνος εμφάνισης νόσων του καρδιαγγειακού συστήματος σε σχέση με τις συγκεντρώσεις της HbA1c.

HbA1c  %

Σχετικός κίνδυνος

< 5.0

1.0

5.0 - 5.4

2.5

5.5 - 6.9

2.5

>= 7.0

5.0

 Τα επίπεδα της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης παραμένουν σταθερά καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ώρου, ενώ στο σακχαρώδη διαβήτη οι τιμές  της γλυκόζης στο αίμα έχει διακυμάνσεις μέσα στο 24ωρο  και από ημέρα σε ημέρα από την επίδραση ποικίλων παραγόντων (διατροφή, διάφορα  φάρμακα, ψυχολογικό στρες).

 Γιαυτό το λόγο η μέτρηση  του αιμοσφαιρινικού κλάσματος HbA1C αποτελεί έναν ασφαλή δείκτη  ελέγχου της θεραπείας του διαβήτη, από ότι οι μετρήσεις της γλυκόζης στο αίμα. Η μέτρηση της  HbA1C καλύπτει το μεταβολισμό της γλυκόζης 8-10 εβδομάδων, ενώ της γλυκόζη ενός  24ώρου. 

Στα διαβητικά άτομα οι υψηλές τιμές γλυκόζης, οδηγούν στη μόνιμη δέσμευση της γλυκόζης από την αιμοσφαιρίνη και η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη παραμένει μέσα στα ερυθρά αιμοσφαίρια όσο ζουν  (3 μήνες περίπου). 

Δεδομένου ότι η HbA1c μέσα στα ερυθρά αιμοσφαίρια παραμένει σταθερή κατά το χρονικό διάστημα που ζουν τα ερυθρά αιμοσφαίρια, μετρώντας τα επίπεδα της HbA1c στο φλεβικό αίμα των ασθενών, φαίνεται η μέση τιμή γλυκόζης στο αίμα τους, τους. Η μέτρηση της HbA1c μπορεί να μετρηθεί και στο τριχοειδικό αίμα (από το δάκτυλο), αλλά απαιτεί ειδική συσκευή.  

Η ανεύρεση τιμών HbA1c  μεταξύ 5.7 και 6.4 δείχνει ότι ο ασθενής διατρέχει μεγάλο κίνδυνο ανάπτυξης σακχαρώδη διαβήτη.

Ψευδώς ανεβασμένη HbA1c  μπορεί να παρατηρηθεί στη νεφρική ανεπάρκεια, το χρόνιο αλκοολισμό και την υπερτριγλυκεριδαιμία.

Ψευδώς ελαττωμένη HbA1c μπορεί να παρατηρηθεί σε περιπτώσεις  οξείας ή χρόνιας απώλειας αίματος, στη δραπανοκυτταρική αναιμία και σε πάσχοντες από μεσογειακή αναιμία.

Τιμές της HbA1c >=6.5% θέτουν τη διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη.

Τιμές της HbA1c 5.9-6.4% σχετίζονται με τη διάγνωση του προ-διαβήτη και αποτελούν ένδειξη αυξημένου κινδύνου για σακχαρώδη διαβήτη.

 

 



Ετυμολογία:



Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση:

Proto GDe Marchi SCecchin E. Glycosylated hemoglobin in chronic alcoholics. Drug Alcohol Depend. 1983 Nov;12(3):299-302.

Zhang X, Xiao Y, Fan Y. Investigating the Reliability of HbA1c Monitoring for Blood Glucose Control During Late Pregnancy in Patients with Gestational Diabetes Mellitus (GDM) with and without β-Thalassemia Minor. Diabetes Ther. 2018 Oct 4. doi: 10.1007/s13300-018-0516-z.

 Duff CJ, Solis-Trapala I, Driskell OJ, Holland D, Wright H, Waldron JL, Ford C, Scargill JJ, Tran M, Hanna FWF, Pemberton RJ, Heald A, Fryer AA. The frequency of testing for glycated haemoglobin, HbA1c, is linked to the probability of achieving target levels in patients with suboptimally controlled diabetes mellitus. Clin Chem Lab Med. 2018 Oct 2. pii: /j/cclm.ahead-of-print/cclm-2018-0503/cclm-2018-0503.xml. doi: 10.1515/cclm-2018-0503.



Συνώνυμα:
glycated hemoglobin hemoglobin A1c, HbA1c, A1C, or Hb1c; HbA1c







© Δρ. Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Οδοντίατρος, Ωτορινολαρυγγολόγος,
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών


Άλλες λέξεις στην κατηγορία Βιοχημεία: