Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω  

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Αγρωστώδη

     aγrosto΄δi    
Gramineae

     γκράμινε    

Ερμηνεία:

Τα αγρωστώδη ή  Αγρωστίδες ή Ποοειδή (Poaceae)  είναι οικογένεια φυτών που ανήκουν στην ομοταξία των Μονοκοτυλιδόνων φυτών. 

 Τα αγρωστώδη είναι από τις μεγαλύτερες οικογένειες φυτών, υψηλοτάτης οικονομικής σημασίας για τον άνθρωπο, όπως το σιτάρι, κριθάρι, βρώμη, αλλά και πολλά άλλα είδη, μεταξύ των 9000 ειδών που υπάρχουν στη γη και χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές.

Στην Ελλάδα  τα αγρωστώδη ανθοφορούν εξαιτίας του κλίματος και των συνθηκών περιβαλλοντικής υγρασίας που ποικίλουν κατά γεωγραφική περιοχή, σχεδόν όλο το έτος.

Τα άνθη των αγρωστωδών είναι πολύ μικρών διαστάσεων και ανοίγουν μόνο για λίγες ώρες την ημέρα, προκείμενου να εκτοξευτούν οι γυρεόκοκκοι στην ατμόσφαιρα για τη γονιμοποίηση των φυτών.

Οι γυρεόκοκκοι ζουν λιγότερο από μια ημέρα και αυτός χρόνος είναι ο βραχύτερος που παρατηρείται σε φυτά που παράγουν άνθη.
Ο χρόνος ανθοφορίας των αγρωστωδών  δεν είναι ακριβής αλλά εκτιμάται κατά προσέγγιση, αφού οι κλιματολογικές συνθήκες είναι διαφορετικές, χρόνο με το χρόνο, από τόπου εις τόπο.

Η γύρη των αγρωστωδών είναι η κυριότερη αιτία αλλεργίας σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι γυρεόκοκκοι από τα διάφορα είδη ποωδών φυτών [Poaceae (Grass)] είναι υψηλής αλλεργιογονικότητας και ευθύνονται παγκοσμίως για το 20% των αλλεργικών αντιδράσεων του γενικού πληθυσμού και του 40% των ατοπικών ατόμων, δηλαδή των ατόμων με αυξημένα επίπεδα συγκεντρώσεων ανοσοσφαιρινών ΙgE [1]. 

Τα περισσότερα φυτά που ανήκουν στα Αγρωστώδη είναι ανεμόφιλα, δηλαδή η γονιμοποίησή τους προκαλείται δια της μεταφοράς τους με τη βοήθεια του ανέμου. Υπάρχουν όμως και μερικές εξαιρέσεις με τα κλειστόγαμα (μικρός αριθμός) που πολλαπλασιάζονται με έντομα (εντομόφιλα). 

Γενικά, τα αγρωστώδη στην Ελληνική χερσόνησο, τα νησιά του Αιγαίου, του Ιωνίου και την Κρήτη  αρχίζουν να αναπτύσσονται στην αρχή της άνοιξης. Στο τέλος της άνοιξης και την αρχή του θέρους παράγουν την αλλεργιογόνο γύρη τους, η οποία εξέρχεται και κυκλοφορεί στην ατμόσφαιρα με τη βοήθεια των ανέμων [2].

 Η γύρη των αγρωστωδών ταξιδεύει σε μεγάλες αποστάσεις με τη βοήθεια του ανέμου. Τις πρωινές ώρες, μόλις ανατείλει ο ήλιος οι αλλεργιογόνοι γυρεόκοκκοι εκτοξεύονται στην ατμόσφαιρα. Καθώς η ηλιακή ακτινοβολία αυξάνει τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος, οι γυρεόκοκκοι ανέρχονται στη στρατόσφαιρα και ξανακατεβαίνουν στην επιφάνεια της γης της μεταμεσημβρινές ώρες, που πέφτει η θερμοκρασία.

Γιαυτό το λόγο τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας ή του αλλεργικού άσθματος επιδεινώνονται τις πρωϊνές και τις απογευματινές ώρες.

Λόγω περιβαλλοντικών και μετεωρολογικών παραγόντων (βροχοπτώσεις) ο συνολικός αριθμός αλλεργιογόνων γυρεοκόκκων από τα αγρωστώδη ποικίλει κατ’ έτος.

Οι αλλεργιογόνοι γυρεόκοκκοι των αγρωστωδών προέρχονται από ακαλλιέργητα χωράφια, χωράφια που ποτίζονται, αλλά δεν γίνεται σ’ αυτά αποψίλωση των χόρτων, τα πρανή των δρόμων, από κήπους και  ελαιώνες και οι ακαλλιέργητες περιοχές των ημιορεινών και ορεινών εδαφών του νομού Μεσσηνίας. 

Οι ασθενείς με ωτορινολαρυγγολογικές αλλεργικές παθήσεις συνήθως είναι ευαίσθητοι στους γυρεοκόκκους των αγρωστωδών. Σπανίως κάποιος ασθενής είναι αλλεργικός σε ένα μόνο αγρωστώδες φυτό. Συνήθως υπάρχει αλλεργία σε αρκετά είδη αγρωστωδών, τα οποία όμως επιδεικνύουν διασταυρουμένη αλλεργιογονικότητα.

 Γνωρίζοντας τη διάρκεια της ανθοφορίας των αγρωστωδών, μπορεί να βγάλει κανείς συμπέρασμα αν κάποιος ασθενής είναι αλλεργικός στα αγρωστώδη με τη λήψη του ιστορικού. Αυτή η διάγνωση επιβεβαιώνεται με τη διενέργεια των ενδοεπιδερμικών δοκιμασιών νυγμού που καθοδηγεί στη συνταγογράφηση της υπογλώσσιας ανοσοθεραπείας ή άλλου τύπου απευαισθητοποίησης. Η απευαισθητοποίηση συνήθως διαρκεί τρία έτη.

 Η μόνη ριζική θεραπεία των ΩΡΛ αλλεργικών παθήσεων, που οφείλονται στα αγρωστώδη, αλλά και στα άλλα αλλεργιογόνα (ακάρεα, μύκητες, σκύλος, γάτα), που στοχεύει στην αιτία αυτών των νόσων και όχι μόνο στην ανακούφιση των συμπτωμάτων τους, είναι η ανοσοθεραπεία [3]. 

Η ανοσοθεραπεία εφαρμόζεται με επιτυχία τα τελευταία 100 έτη. Σήμερα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική και ασφαλής η υπογλώσσια ανοσοθεραπεία.

Η χρησιμοποίηση μείγματος εκχυλισμάτων αλλεργιογόνων κλινικής σημασίας αλλεργιογόνων αγρωστωδών φαίνεται να είναι η επιθυμητή επιλογή για τα άτομα με ΩΡΛ αλλεργικές παθήσεις. Σε περίπτωση που κάποιος ασθενής επιδεικνύει πολλαπλές ευαισθησίες σε πολλά αλλεργιογόνα φυτά, για την Παρασκευή του αλλεργιογόνου εκχυλίσματος επιλέγεται , αυτό ή αυτά που είναι κλινικής σημασίας  [4]

Η συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D3, όταν συνδυάζεται με υπογλώσσια ανοσοθεραπεία προς τα αγρωστώδη, καθιστά την τελευταία πιο αποτελεσματική, όσον αφορά τον περιορισμό των ρινικών συμπτωμάτων και του άσθματοςΗ συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D3 μαζί με υπογλώσσια ανοσοθεραπεία παρέχει έναν νέο αποτελεσματικό και καλά ανεκτό τρόπο ανοσοθεραπείας παιδιών με αλλεργική ρινίτιδα και ταυτόχρονη παρουσία άσθματος [5].

 

 



Ετυμολογία:

αγρωστώδη < αγρώσω < αγρεύω < άγρα (κυνήγι)

Βιβλιογραφική Τεκμηρίωση:

1.Γκέλης Ν. Δημήτριος. Ωτορινολαρυγγολογική Αλλεργία. Εκδόσεις Δ. Γκέλης, 1985

2. Albertine, J.M., Manning, W.J., DaCostaStinson, K.A., Muilenberg, M.L., Rogers, C.A. (2014): Projected Carbon Dioxide to Increase Grass Pollen and Allergen Exposure Despite Higher Ozone Levels. PLoS ONE 9(11): e111712.

3. D'Amato, G., Lobefalo, G. (1989): Allergic pollens in the southern Mediterranean area. Journal of Allergy and Clinical Immunology 83: 116-22.

4. Marcucci F, Sensi L, Di Cara G, Incorvaia C, Puccinelli P, Scurati S, Frati F. Which allergen extract for grass pollen immunotherapy? An in vitro study. Immunol Invest. 2010;39(6):635-44.

5. Jerzynska J, Stelmach W, Rychlik B, Lechańska J, Podlecka D, Stelmach I. The clinical effect of vitamin D supplementation combined with grass-specific sublingual immunotherapy in children with allergic rhinitis. Allergy Asthma Proc. 2016 Mar-Apr;37(2):105-14. doi: 10.2500/aap.2016.37.3921.



Συνώνυμα:







© Δρ. Δημήτριος Ν. Γκέλης, Ιατρός, Οδοντίατρος, Ωτορινολαρυγγολόγος,
Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών


Άλλες λέξεις στην κατηγορία Βοτανική: